mércores, 18 de outubro de 2017

¿Por qué no arden los montes de Suiza y sí los del Bierzo?

Imagen de archivo de un bosque suizo.

Valentín Carrera
https://www.lanuevacronica.com/

Las consecuencia de que la sociedad viva de espaldas al bosque
Una cita académica (para impartir dos conferencias en la Universidad de Fribourg, sobre mi reciente viaje a la Antártida y sobre el viaje interior al Bierzo), me ha permitido gozar de la contemplación de un país cuyo paisaje emociona y enamora: Suiza.

Profundamente indignado por las oleadas de incendios que año tras año devastan Galicia y El Bierzo, y en especial por el reciente crimen ecológico contra la Tebaida, durante todo el viaje por Suiza no he podido apartar de mi mente la última estampa negra, cenicienta y humeante del Valle del Silencio, que había recorrido pocos días antes.

A medida que la ventanilla del tren —limpio, puntual y silencioso— me iba mostrando el paisaje del lago Lemans y la espléndida postal de los Alpes, no dejaba de torturarme con una sola pregunta, ¿por qué los bosques de Suiza no arden (y los de Galicia y El Bierzo sí)?

Una explicación simple sería porque en Suiza no gobierna el Partido Popular, pero no me gustan las explicaciones simplonas, como algunas que culpan del desastre a un imbécil con una cerilla y mucho viento. En Suiza también hay mucho viento, imbéciles e incendiarios, pero el monte no arde… porque las autoridades y toda la sociedad se lo toman en serio.

Con o sin cerilla, el bosque arde cuando está abandonado, como los montes bercianos, ignorados por una Consejería de la Junta de Castilla y León cuyo titular debería estar procesado penalmente por presunta prevaricación y negligencia, además de las responsabilidades políticas que requieren su dimisión (o, dado que aquí no dimite nadie, su cese inmediato y ejemplar por el presidente Herrera), como habría ocurrido en Suiza y en cualquier país europeo no tercermundista.

Un tercio de Suiza son bosques. En los últimos veinte años han sufrido una media anual de 90 incendios y 374 hectáreas. El incendio de la Tebaida cuadruplica todos los bosques quemados en Suiza durante un año. Algo estaremos haciendo mal como sociedad y algo estarán haciendo mal nuestros gestores autonómicos y locales. 

El bosque suizo es una inmensa fuente de riqueza sostenible (cuando se lee el Plan forestal que el Ayuntamiento de Ponferrada guardó en un cajón desde 2008, se ve el potencial económico que hemos desperdiciado). El bosque crea miles de puestos de trabajo: 6.223 empleos directos, la mayoría a tiempo completo, en mano de obra forestal (nuestras famosas brigadas); y más de 80.000 empleos en la industria de la madera.

Los suizos consideran que la biodiversidad de sus bosques —más de 26.000 especies— es más importante que plantar pinos y eucaliptos, monocultivo incendiario. Desde pequeños, los escolares y las familias van una vez por semana al bosque, hacen allí sus cabañas y barbacoas, sin que pase nada. [Todos los datos en La forêt suisse en bref; y les invito a visitar la web www.lfi.ch, Inventario forestal nacional, para entender por qué los bosques suizos no arden].

Porque hay prevención diaria y permanente. Los bosques están limpios de maleza, no almacenan las toneladas de combustible que nuestros montes apilan en sus laderas. Porque la propia biodiversidad, frente al monocultivo eucalíptico o apocalíptico, frena e impide los incendios descontrolados. Tampoco es preciso ir a Suiza: estas cosas las supieron desde siempre nuestros abuelos, respetuosos con los bosques de acebos, robles, encinas, nogales y castaños. Créanme, es muy difícil quemar un bosque de acebos…

Los bosques suizos no arden porque, además de la educación ciudadana, del sentimiento de pertenencia común o colectiva (¡Ubuntu!: si todos ganan, tú ganas), hay una vigilancia permanente. Una vigilancia seria y eficaz, no el paripé nuestro, sin medios ni recursos, con promesas de cámaras y patrullas, reiteradamente incumplidas.

Los bosques suizos no arden porque nos llevan trescientos años de adelanto —la democracia más antigua del mundo— y un alcalde al que se le quemaran mil hectáreas en su municipio sería inmediatamente expulsado; y ningún juez suizo osaría archivar, sin investigar, un delito ecológico de graves consecuencias económicas y ambientales.

Contemplando el paisaje de postal entre Genève y Lausanne, entendí mejor, con envidia y con tristeza, por qué arde el bosque del Bierzo: porque llevamos décadas sin prevención ni vigilancia, sin ningún planeamiento forestal, despreciando (como nuevos ricos paletos que somos) el aprovechamiento económico sostenible de nuestros montes, apostando por repoblaciones salvajes, devastadoras; porque ha habido una absoluta dejación de funciones desde la Junta de Castilla y León en el ejercicio de sus competencias; pero también porque la sociedad berciana, a diferencia de la suiza, vive de espaldas a nuestros bosques. Por eso esta sección grita, ¡Arriba las ramas!

Cando o Miño é o Mississipi

http://ofunambulistacoxo.blogspot.com.es/

           
  Espartero dixo que Barcelona había que bombardeala cada 50 anos para mantela á raia. Hoxe, os bombardeos fanse —como mostrou Grecia— co BCE e as empresas a fuxir no seu acubillo. Galicia, en cambio, non precisa ser bombardeada nin con metralla nin co fascismo financeiro. A Galicia cáelle, en prazos moito máis curtos que os 50 anos de Espartero, un "desastre natural", "un erro froito da mala sorte", "un produto de individuos illados e transtornados", nos que os nosos compatriotas comproban como o Estado (e considero a Xunta de Feijóo coma unha simple sucursal do Estado) desaparece.

  Dos innúmeros naufraxios de petroleiros, onde aínda temos nas retinas as imaxes da xente do común a limpar chapapote coas mans mentres o zombie que hoxe goberna España farfullaba parvadas sobre plastilina. Pasando polo "accidente" do Alvia, provocado, como todos e todas sabemos, por querer coarnos un falso tren de alta velocidade de xeito chusqueiro e sen o equipamento de seguridade preciso. Ata a apocalipse desta noite, onde volvemos ver á xente de a pé —como aqueles veciños do Valo de Manselle de Anxo Angueira que, coa súa colaboración e sen axuda de ninguén, construían un valado comunal— safando, como podían, con caldeiros e potas, para que as súas casas, rúas e parques non fosen calcinadas.

  Onte Vigo, a cidade máis grande de Galicia e unha área metropolitana de máis de 500.000 persoas, era un caos onde só a xente do común puña orde, non quero nin pensar como estarán, desta hora, os centos de aldeíñas, moitas habitadas só por anciáns, despois de que as lapas, coma os vampiros do Zeca, o comeran tudo.

  A cuestión é que, deixando de lado o innegable dos efectos do cambio climático no sur de Galicia (produto, por suposto, dun capitalismo depredador e irracional), e deixando fóra outros lumes acontecidos onte nas zonas das montañas orientais galegas (onde certas prácticas gandeiras de queima de pastos poidan contribuír ao lume), o certo é que a apocalipse que viviu o sur de Pontevedra e o norte de Portugal teñen unha orixe bastante localizable: o modelo forestal. Un modelo que provoca a desaparición do agro (un agro vivo é o mellor remedio contra o lume), un modelo que promove que reine a lei da selva, nunca mellor dito, no que se refire á ordenación do territorio e un modelo que se basea no monocultivo de especies pirófitas coma é o eucalipto. Este modelo está ao servizo da pasteira ENCE, unha industria de enclave, non transformadora, que foi colocada no lugar privilexiado da ría de Pontevedra onde se atopa por Franco e que, coma bo produto do Réxime do 78 (e o mesmo que outros produtos similares coma o Pazo de Meirás), os "demócratas" que asumiron a bendita Transición (co sindicato Comisións Obreiras incluído) non se atreveron a tocar. O consello de administración de ENCE é paradigmático. Unha restra de apelidos de fóra de Galicia, unha ex ministra do PP, un ex conselleiro do PP, ambos, ironicamente, ocupando as carteiras de medio ambiente..., o que se di un modelo industrial propio dunha colonia. O último atropelo do caso ENCE, e que lle custou ao zombie da Moncloa que farfulla cousas pola tele, ser nomeado persoa non grata na cidade de Pontevedra (na que o azar lle concedeu o privilexio de nacer) consistiu en prorrogar, cun goberno en funcións, o tempo de permanencia da pasteira na súa ubicación por outros 60 anos.

  Onte evidenciouse, unha vez máis, que nas institucións galegas só hai monicreques mediocres e que a vida das persoas importa tan pouco que a CRTVG, medio de servizo público que pagamos todos e todas, se dedicaba a emitir fútbol e bufonadas mentres o país era devastado.

  O irresponsable que nos goberna deixou caer onte que a culpa do acontecido no sur de Pontevedra era a ineficacia de Portugal na loita cos seus lumes. É unha mágoa que Feijóo sempre olle para Portugal coas gafas do supremacismo. O lume salvaxe que hai meses azotou o país irmán, en especial á localidade de Pedrógão Grande, levando tamén vidas humanas, serviu para que nese país se debatese, politicamente (e non penalmente), sobre a cuestión do lume, dando como resultado unha lei que limita a expansión do eucalipto en terras portuguesas. Poucos días despois, liamos a nova de que Navigator, un xigante da produción de papel radicado en Portugal, estudaba mudarse a Galicia despois de que o país luso comezase a coller o touro da eucaliptización polos cornos. E tamén, poucos días despois de Pedrógao o propio Feijóo negaba, de novo apelando ao supremacismo (nós estamos mellor preparados que os portugueses...), que algo semellante puidese acontecer en Galicia. Todo un profeta.

  Nas súas viaxes por Cuba e Estados Unidos, Castelao produciu uns debuxos preciosos onde retrataba a vida dos negros naquelas terras. Nun deses debuxos, o rianxeiro presenta a un home negro e máis a un galego dándose a man, un enfronte do outro. O diálogo adxunto ao debuxo dicía: El NEGRITO: ¿Hermanos? GALLEGO: Los trabajadores siempre somos hermanos. Non é baladí esta identificación do galego co negro. De feito, o máis parecido á Galicia de onte que se me vén á cabeza é a Nova Orleans do Katrina. As autoridades de alá tamén botaban a culpa, ao día seguinte, a cuestións naturais inabordables, así coma á acción de individuos illados dedicados á pillaxe. Porén, non era difícil deducir que ese Estado, de maioría negra, fóra abandonado á súa sorte por unhas autoridades ás que lle dába igual o que lle acontecese á poboación.

  Velaí, de xeito sucinto, o que, unha vez máis, experimentamos onte, compatriotas galegos e galegas: somos cidadáns de segunda e o Miño é o noso Mississipi.

Duras críticas á Xunta por pagar a xornais por publicar a declaración de Feijóo sobre os lumes

Diarios impresos de Galicia e Madrid reciben cartos públicos do Goberno galego por inserir como publicidade, a toda páxina, a declaración institucional do presidente tralos incendios que asolan o país.

http://www.galiciaconfidencial.com/

A Xunta de Galicia e a vella prensa volven exhibir as súas alianzas no plano propagandístico e económico. Desta vez, o Goberno galego e varios xornais tentan sacar rédito da traxedia que asola Galicia pola vaga de incendios; a Xunta, tallada política e os medios que coida especialmente o Executivo de Feijóo con grandes subvencións e campañas publicitarias, tallada económica.

A Xunta pagou a varios xornais por publicidade a toda páxina coa declaración institucional de Feijóo sobre os incendios.

Inserido en páxinas completas de publicidade (a Xunta négase polo momento a revelar o custo), a declaración institucional de Alberto Núñez Feijóo tras os incendios destes días aparece en varios xornais impresos editados en Galicia, pero tamén en Madrid, e en galego nalgúns e en castelán noutros. O texto incide na tese do "terrorismo incendiario" e expresa o apoio ás vítimas e os equipos de extinción de lumes.
Esta descarada campaña para beneficiarse mutuamente —Xunta e prensa tradicional— suscitou xa unha avalancha de críticas en redes sociais, onde son moitas as persoas que expresan a súa indignación ante esta operación propagandística e o beneficio económico que reciben determinados xornais por cartos públicos a conta dunha traxedia da magnitude que está a vivir Galicia estes días.